Shtrirja gjeografike e territoreve shqiptare (1912–1913)

Abstrakti

Përmes këtij punimi synohet që të dimë me saktësi shtrirjen gjeografike të territoreve, ku, në fillim të shekullit XX, shumica e popullatës ishte e banuar me shqiptarë. Duke filluar që nga shekulli XV, sikurse pjesët e tjera të Ballkanit edhe territoret shqiptare ishin të pushtuara nga Perandoria Osmane. Kështu, ky pushtim do të vazhdojë deri në vjeshtën e vitit 1912. Mirëpo gjatë shekullit XIX, kishte ndryshime të mëdha të kufijve gjeografikë në Ballkan si dhe ndarje e rregullime kohë pas kohe administrative në pjesën evropiane të shtetit osman. Prandaj, bazuar nga autorë të huaj e vendorë, shohim se, në fillim të shekullit XX, territoret shqiptare, në aspektin administrativ, ishin të ndara në katër vilajete:

1. Vilajeti i Kosovës me 32 900 km2,

2. Vilajeti i Manastirit me 28 500 km2,

3. Vilajeti i Janinës me 17 900 km2 dhe,

4. Vilajeti i Shkodrës me 10 970 km2.

Të katër këto vilajete, kishin një sipërfaqe prej 90 270 km2. Duhet thënë se, një numër jo i vogël i shqiptarëve jetonin edhe në vilajetin e Selanikut. Territoret shqiptare shtriheshin në një pjesë shumë të rëndësishme gjeografike e gjeostrategjike të Ballkanit, ku gërshetoheshin dy qytetërimet: lindore dhe perëndimore. Po ashtu, trojet shqiptare kishin dalje të drejtpërdrejtë në tri dete: detin Adriatik, detin Jon dhe detin Egje. Prandaj, duke pasur parasysh pozitën e tillë të rëndësishme gjeografike dhe gjeopolitike, gjithsesi se shtete fqinje dhe Fuqitë e Mëdha të kohës ishin të interesuara për të dominuar në këto treva. Kështu, nuk ishte e rastit që nga rreth 90 000 km2 sipërfaqe territoriale, Konferenca e Ambasadorëve në Londër brenda shtetit shqiptar përfshiu vetëm 28 000 km2. Pjesë e punimit do të jenë edhe të dhënat statistikore për përqindjen e popullatës si dhe të përkatësisë fetare.